Problemy dorosłych - nietrzymanie moczu

Wpisany przez tekst Janusza Zajdy, specjalisty urologa Środa, 26 Marzec 2008 11:24

Wysiłkowe nietrzymanie moczu:

Pojawia się najczęściej u kobiet w okresie okołomenopauzalnym czyli około 50 roku życia Polega ono na gubieniu moczu bez poprzedzającego uczucia parcia, w czasie napinania mięśni jamy brzusznej a więc w czasie kaszlu, kichania śmiechu czy innych wysiłków fizycznych. Jest to następstwo wielu czynników - wymienić należy osłabienie (zwiotczenie) mięśni przepony moczowo-płciowej, występujące po licznych porodach, zaburzeń w budowie kolagenu (tkanki łącznej), niedoborów hormonalnych, nadwagi. Istotny jest stan emocjonalny, depresja, zaprzestanie współżycia. Wysiłkowe nietrzymanie moczu pojawia się u młodych kobiet jako następstwo porodu ale zazwyczaj ustępuje samoistnie. Zupełnie odrębną chorobą jest tzw.nietrzymanie z parcia (urge incontinence). Charakterystyczne jest to że gubieniu moczu zawsze towarzyszy bardzo silna potrzeba a parcie na pęcherz bywa bolesne. Pojawia się konieczność częstego oddawanie moczu w dzień i w nocy. Parcie jest niewspółmierne do wypełnienia pęcherza, występuje gubienie moczu z powodów emocjonalnych. Są jeszcze formy mieszane obu postaci inkontynencji. Odrębnym stanem jest nietrzymanie z przepełnienia kiedy nie ma możliwości opróżnienia pełnego pęcherza. U kobiet sytuacja ma podłoże neurogenne u mężczyzn jest zazwyczaj spowodowana przerostem gruczołu krokowego.

Czy każdy rodzaj tej dolegliwości można leczyć?

W ostatnich dziesięciu latach dokonał się przełom w dziedzinie diagnostyki a w konsekwencji w leczeniu inkontynencji. Potrafimy dobrać odpowiednie skuteczne metody lecznicze do wybranych przypadków. Istnieją nadal dwie bariery: finansowa - leczenie bywa drogie, mentalna - pacjent powinien współpracować. Z pewnością można powiedzieć że w każdym przypadku możemy wydatnie poprawić jakość życia. Objawy określone powyżej jako nietrzymanie z parcia - po wykluczeniu tła infekcyjnego - otrzymały nazwę pęcherza nadaktywnego. W leczeniu tej dolegliwości dokonał się ogromny postęp - pojawiają się coraz nowsze, skuteczniejsze leki. Na razie dostęp do nich jest utrudniony - również przez brak zrozumienia odpowiednich władz o skali potrzeb. Leki są drogie a sposób refundacji chory. Leczenie neurogennych postaci nietrzymania moczu wymaga indywidualizcji a system powinien mieć charakter instytucjonalny. Potrzebne są wyspecjalizowane placówki, fachowy personel i odpowiednia aparatura. Tego rodzaju leczenie jest tańsze bo tańsza jest profilaktyka. Na razie zajmujemy się leczeniem powikłań. Najbardziej powszechne jest wysiłkowe nietrzymanie moczu. Rozwinęły się nowe mało inwazyjne sposoby leczenia chirurgicznego. Powinno ono być zarezerwowane dla wybranych, zaawansowanych przypadków lub być stosowane po nieskutecznym leczeniu zachowawczym. Z mojego doświadczenia wynika że wysiłkowe nietrzymanie moczu można skutecznie leczyć zachowawczo tzn. bez konieczności operacji. W wielu społeczeństwach będących na wysokim poziomie rozwoju cywilizacyjnego, do których my również aspirujemy, zrozumiano skalę problemu, wprowadzono profilaktykę, ułatwiono diagnostykę i leczenie. Niestety w Polsce zagadnienie zachowawczego leczenia osób dotkniętych różnymi postaciami kalectwa moczowego nie istnieje. Nadal nie ma możliwości refundacji przez NFZ bardzo skutecznych metod fizyko i kinezyterapii. W Niemczech zachowawcze leczenie nietrzymania moczu jest standardem - jest ono tańsze od operacji. Nie wspominając o bezpieczeństwie i kosztach wynikających z leczenia ewentualnych powikłań.

Na czym konkretnie polega zachowawcze leczenie wysiłkowego nietrzymania moczu?

Przede wszystkim trzeba wyjaśnić że jest to leczenie wielokierunkowe. Im wcześniejsza postać WNM (wysiłkowego nietrzymania moczu) i większa motywacja, zdyscyplinowanie pacjentki tym lepsze efekty. Pierwszym elementem jest adekwatne leczenie farmakologiczne. Hormonalna terapia zastępcza jest standardem i wymaga zawsze dostosowania do konkretnej pacjentki - uwzględniając przeciwwskazania. U pacjentek depresyjnych poza grupami wsparcia konieczne bywa stosowanie leków lub psychoterapii. Bez tego nie jest ona w stanie zmobilizować się do aktywności. Bywają często stosowane również leki p-zapalne oraz zmniejszające uczucie parcia. Konieczne są zalecenia dietetyczne (odchudzanie) jak również zmiany dotyczące panowania nad potrzebą mikcji (tzw. trening pęcherza). To wszystko wstęp do odpowiednich ćwiczeń wzmacniających mięśnie tzw przepony moczowo-płciowej. To wszystko pod okiem lekarza specjalisty z zakresu rehabilitacji. Niestety mało która pacjentka jest w stanie systematycznie i prawidłowo ćwiczyć i tu z pomocą przychodzą odpowiednie urządzenia wykonujące "najcięższą pracę".